حل معضل معقول ثاني فلسفي توسط صدرالمتالهين و ثمره آن

بحث از معقولات اولي و ثانوي، در ضمن مسائل پيرامون علم جا مي گيرد، اما بين حكماي مسلمان بيشتر از جهت هستي شناسي مطرح شده است و آنان دغدغه تعيين نحوه تقرر اين مفاهيم را داشتند. تقريباً همه حكما تا قبل از ملاصدرا تحقق خارجي اين مفاهيم را محال دانسته، معتقد بودند هنگامي كه يكي از اين مفاهيم بر امري خارجي حمل مي شود، در واقع بين يك امر ذهني و خارجي ربطي برقرار شده است. ولي ملاصدرا بر اين عقيده است كه ربط ميان امر ذهني و خارجي محال است و طرفين ربط بايد در ظرف تحقق ربط و اتصاف محقق باشند. اگر اتصاف در ذهن است، طرفين آن بايد ذهني باشند و اگر اتصاف در خارج است، طرفين آن بايد در خارج باشند.