تحليل تاريخي كاركرد حس مكان در ايجاد و تداوم هويت ايراني

Historical Analysis of Sense of Place Function in Shaping and Continuation of Iranian Identity

مولفه‌هاي هويت‌بخش انساني در سه حوزه فرد ، محيط و تعامل بين اين دو حوزه مورد بررسي و نظريه‌پردازي قرار گرفته است. محيط/ مكان/ سرزمين به‌عنوان يك مولفه مهم در هويت‌بخشي فردي و اجتماعي ـ ملي، عامل موثري است كه از ديرباز در برساختن هويت فردي و اجتماعي تاثيرگذار بوده است. اين مقاله بر مبناي نظريه حس مكان و تاثير آن بر هويت‌بخشي اجتماعي ـ ملي، با روش تحليل تاريخي بر آن است كه ميزان و كيفيت آگاهي ايرانيان از حس مكان و چگونگي تداوم آن را بررسي كند. يافته‌هاي پژوهش آن است ايرانيان ساكنان كشوري بوده‌اند كه داراي سرحدات مشخصي است و آنان همواره ايران را در موقعيت كانوني و ديگر سرزمين‌ها را در موقعيت حاشيه‌اي ترسيم و توصيف كرده‌اند و به اين ترتيب آنان «حس مكاني» نيرومندي نسبت به سرزمين ايران داشته‌اند و اين حس مكاني در تداوم هويت ايراني به نحو بارزي ايفاي نقش كرده است.

Components of identity shaping in three eras of individual (genetics), environment and their interaction have been the subject of many studies. Individual/ environment/ country have been acted as important factors in constructing individual and social-national identity. Based on theory of sense of place and its effects on social-national identity construction, this article aims to analyze the extent and quality of Iranians’ consciousness toward sense of place. The findings indicate that Iranians, as the inhabitants of a country with defined boundaries that has been perceived as the center of the world, have had a strong sense of place toward Iran, something which has played an important role in the continuation of Iranian Identity.