ارزيابي ژنتيكي عملكرد توليدي گاوهاي شيري هلشتاين در شرايط مختلف اقليمي ايران

در مطالعه حاضر از ركوردهاي 191910 راس گاو شيري نژاد هلشتاين در دوره اول شيرواري به منظور بررسي عملكرد صفات توليد شير و درصد چربي شير 305 روز گاوهاي شيري هلشتاين در اقليم هاي مختلف ايران استفاده گرديد. داده هاي مذكور مربوط به 1368 گله بوده كه طي سال هاي 1379 تا1390 توسط مركز اصلاح نژاد و بهبود توليدات دامي كشور جمع آوري شده بود. محل جغرافيايي گله ها با توجه به شرايط آب و هوايي و با استفاده از روش طبقه بندي اقليمي دومارتن پيشرفته به 5 گروه اقليمي (خشك بياباني، نيمه خشك، مديترانه اي، نيمه مرطوب و مرطوب) دسته بندي شد. مولفه هاي واريانس-كوواريانس ژنتيكي صفات مورد بررسي با مدل حيواني و روش حداكثر درست نمايي محدود شده بدون مشتق گيري برآورد شدند. وراثت پذيري توليد شير 305 روز در محدوده 0/11 (اقليم مديترانه اي) تا 0/29 (اقليم خشك بياباني) و درصد چربي شير 305 روز در دامنه 0/10 (اقليم مديترانه اي) تا 0/28 (اقليم خشك بياباني) برآورد شدند. در اقليم هاي خشك بياباني، نيمه خشك، مديترانه اي، نيمه مرطوب و مرطوب روند ژنتيكي توليد شير 305 روز به ترتيب 22/20، 17/37، 0/074-، 0/92 و 0/71- و روند ژنتيكي درصد چربي شير 305 روز به ترتيب 0/0012-، 5-10 ×1/23، 5-10×5، 0/0002 و 0/0004- برآورد شدند. با توجه به اختلافات موجود در پارامترهاي ژنتيكي صفات مورد بررسي در اقليم هاي مختلف، به نظر مي رسد كه عملكرد گاوها در مناطق مختلف متفاوت بوده كه مي تواند ناشي از اثر متقابل ژنوتيپ و محيط باشد.