بررسي واژه هاي غريب و نادر گونه هروي كهن و كاربرد آنها در گويش معاصر هرات

The Analysis of Obsolete and Unique Heravi Words and Their Appearance in Modern Variety of Harati

زبان فارسي نو كليّتي نموديافته در همه متون و نوشته هاي فارسي نيست بلكه در پاره‏اي از حوزه‏هاي جغرافيايي با اندك تفاوت‎هايي در واژه ، صرف‎ونحو و آوا، صورت‎هاي كاربردي گوناگوني پيدا كرده كه اصطلاحاً به آنها «گونه‎هاي زباني» مي‌گويند. كشف ويژگي‎هاي زباني هر يك از گونه‎هاي كهن و بازجُست آنها در زبان متداول همان حوزه، از پژوهش‏هاي بايسته زباني است. اين مقاله كوششي براي نيل به اين مهم در حوزه هرات و گونه هروي كهن است. از آنجاكه طبقات‏الصوفيه خواجه عبدالله انصاري كهن‏ترين، كامل‏ترين و گفتاري‏ترين متن باقي‏مانده از فارسي نوين حوزه هرات است، كشف ويژگي‏هاي زباني آن مي‏تواند نمايانگر مشخصات گونه هروي كهن باشد كه اين مهم در قالب اثري از نگارنده منتشر شده است. بازجُست واژه‏ها و لغات نادري كه در طبقات به كار رفته اما در فارسي معيار امروزي رواج ندارند، در ميان واژه‏هايي كه امروزه در هرات و شهرهاي اطراف آن به كار مي‏روند و تحليل آنها، موضوع اين نوشتار است كه با استفاده از مطالعه كتابخانه‏اي و در مواردي معدود به كمك برخي شنيده‏هاي ميداني و به روش توصيف و تحليل محتوا نگاشته شده است.