تأثير بافت خاك، و شوري و نسبت جذب سديم آب آبياري بر دقت اندازه گيري رطوبت خاك بوسيله ي دستگاه تتاپروب

Effect of soil texture, irrigation water salinity, and sodium adsorption ratio on the soil moisture measurements acuracy by Theta Probe device

اندازه­ گيري رطوبت خاك براي مديريت بهتر سيستم ­هاي آبياري بسيار مهم است. يكي از روش­هاي غيرمستقيم اندازه­ گيري رطوبت خاك، استفاده از دستگاه تتاپروب مي­ باشد. هدف از اين پژوهش بررسي تأثير بافت خاك، و شوري (EC) و نسبت جذب سديم آب آبياري (SAR) آب آبياري بر دقت دستگاه تتاپروب بود. براي اين منظور آزمايشي به­ صورت گلداني و در قالب طرح فاكتوريل، با سه تيمار و سه تكرار شامل بافت خاك در سه سطح (لوم­سيلتي، لوم و لوم­شني)، EC آب آبياري در چهار سطح (0/5، 3، 6 و 9 دسي زيمنس بر متر) و SAR آب آبياري در چهار سطح (2، 8، 14 و 20) انجام شد. گلدان­ها پس از آماده­ سازي، تا حد اشباع آبياري شدند. پس از آن ميزان رطوبت خاك درمحدوده نقطه اشباع تا نقطه پژمردگي دائم، به روش وزني و با استفاده از دستگاه تتاپروب اندازه­ گيري شد. نتايج نشان داد كه هر سه عامل بافت، EC و SAR، از لحاظ آماري تأثير معني­داري بر قرائت دستگاه تتاپروب دارد. ميانگين مقادير مجموع مربعات خطاي تمامي روش­هاي كاليبراسيوني نشان داد كه دستگاه در بافت لوم­شني داراي دقت بيشتري (cm3/cm0/306=RMSE) نسبت به بافت لومي ( cm3/cm0/3087=RMSE) است. شوري آب آبياري در هر سه بافت، كاهش محسوس دقت دستگاه را در پي داشت. افزايش SAR آب آبياري در دو بافت لوم و لوم­شني، باعث كاهش دقت دستگاه و در بافت لوم­سيلتي و در شوري­هاي كمتر از 6 دسي­زيمنس بر متر، باعث افزايش دقت دستگاه شد. از بين توابع كاليبراسيوني، روش غيرخطي ويژه در هر سه بافت، از دقت به­نسبت بالايي در برآورد رطوبت برخوردار بود (cm3/cm0/3052=RMSE). روش روت و همكاران بهترين روش در بافت لوم­سيلتي ( cm3/cm0/3055=RMSE) شناخته شد.

Soil moisture measurement is very important for better irrigation system management. One of the indirect methods for measuring the soil moisture content is to use Theta Probe device. Although the use of Theta Probe has many advantages over the other methods of measuring moisture content, but according to research conducted in most regions of the world, it has been shown that changes in the physical and chemical properties of the soil, and in general, all that affect the dielectric constant of the soil, cause an error in the accuracy of the measurement of moisture content with this device. Among the physical and chemical properties of the soil, the tissue type, the amount of clay contained in the soil, and electrical conductivity (EC) are the three main factors influencing the calibration of the Theta Probe system (Sarani and Afrasiab, 2012). The aim of this study was to investigate the effect of soil texture, irrigation water salinity (EC), and sodium absorption ratio (SAR) on the accuracy of Theta Probe device.