بررسي مفهوم دفاع مشروع در پرتو حملات سايبري با تأكيد بر حمله استاكس‌نت به تأسيسات هسته‌اي ايران

يكي از شيوه‌هاي نوين تخاصم درصحنه بين‌المللي، حملاتي است كه در بستر فضاي سايبري صورت مي‌گيرد، هرچند اين حملات پتانسيل ايجاد تلفات گسترده و خسارات وسيع را دارند اما سرعت بالاي تغييرات در اين حوزه موجب گرديده است كه حقوق بين‌الملل از وضع قواعد جديد متناسب با فضاي سايبري عاجز بماند. توسل به مفهوم دفاع مشروع نيز در خصوص اين حملات مورد ترديد واقع شده و امكان اعمال اين حق در اين فضا به استناد ماده 51 منشور ملل متحد و يا حقوق بين‌الملل عرفي از مهم‌ترين پرسش‌هايي است كه بي‌پاسخ مانده است. به نظر مي‌رسد در صورتي كه حملات سايبري به زيرساخت‌هاي حياتي يك كشور نفوذ كرده و پتانسيل ايجاد تخريب و اضمحلال در حد يك حمله مسلحانه را داشته باشند، مسلحانه فرض شده و دولت قرباني از حق دفاع مشروع برخوردار خواهد بود. در خصوص حمله كرم رايانه‌اي استاكس­نت در سال 2010 به تأسيسات هسته‌اي ايران، صرف‌نظر از مسئله انتساب آن به عنوان يك امر موضوعي، حق دفاع مشروع قابل اثبات است.