تأملي معرفت شناختي در مفهوم ماده و معنا در باستان شناسي

اين مقاله جستاري معرفت شناختي پيرامون جايگاه ماده و معنا در باستان شناسي است. باستان شناسان با ماده هايي درگيرند كه يا في حد ذاته اثر ( Archaion ) هستند يا مرتبط و منتسب به مدارك، شواهد، قرائن مادي و آثار مورد مطالعه ي آنها. هر اثر، مدرك، ماده فرهنگي و فرهنگ مادي هماره ارجاع، اشاره و دلالت به چيزي به معنايي به نيت و غايتي دارد كه بيرون از آن است، نه در درون و متّصل به آن، مدارك، شواهد و آثار مورد مطالعه ي باستان شناسان به دليل اثريّت و ماهيت مدرك بودنشان پيشاپيش في حد ذاته خصيصه مرجوعيت دارند. مرجوعيت به معناها يا » لوگوس « هايي كه مفقود هستند. ارجاع، اشاره و دلالت به نيت ها غرض ها، هدف ها، مقصدها و غايت ها يا » آرخه « هايي دارند كه در باستان شناسي مفقود و غايب هستند. باستان شناسي از اين منظر هم دانش و دانايي ماده و هم معنا هم ميدان گردآوري داده هاي مشهود و هم مقام داوري بوده هاي مفقود و هم مهارت، مهندسي و مديريت كشف جامه اي شكسته است و هم هنر، خرد، بصيرت، مهارت بركشيدن و برگرفتن و به كف آوردن جرعه اي از باده معناهاي ريخته. اما چگونه؟ درجه، دامنه مرجوعيت، ارجاع پذيري ماده ها و مدارك باستان شناسي آنقدر هست كه بتوان از نردبان هاي فرسوده و شكسته ماده هاي الكن، خاموش، مخدوش، معيوب، متفرق، مثله و بي نام باستان شناختي به بام معناهاي مفقود و غايب بر شد؟ مي توان از انكشاف ماده هاي ملموس به اختفاي معناهاي مفقود و غايب نقب باستان شناسانه زد و ره باستان شنانه برد و به معرفت و منظري معتمد درباره روندها، رخدادها، واقعيت هاي متوقف، منجمد و مفقود گذشته دست يافت؟ پاسخ به پرسشي از اين دست و گشودن گره هاي كور و فراز آمدن بر معضلاتي از اين جنس هرچند سهل الوصول نيست ليكن طرح و بحث، نقد و تحليل شان آنقدر هم بيهوده و بي ثمر نخواهد بود.