واكاوي خاستگاه و كاركردهاي نشان هاي دولتي عصر قاجار

يكي از نمود­هاي تغيير ساختار نظام ديواني عصر قاجار در عهد ناصري، تكوين قواعد مربوط به اعطاي نشان­ هاي دولتي است. بروز اين تغيير برآيند آشنايي با سازوكارهاي انتظام امور اداري و سياسي در غرب و ايده­ هاي رجال اصلاح طلب بود. در اين راستا كتابچه ­اي با عنوان نشان­هاي دولت عليه نگاشته شد، تا دستورالعملي جهت ساماندهي اعطاي نشان در دولت ناصري باشد. مقاله ­ي حاضر با اتكا به فحوا و قواعد مطرح در كتابچه ­ي مذكور درصدد تحليل نشانه ­شناسي نماد­هاي مندرج در نشان­ هاي دولتي و تبيين كاركرد­هاي اين نشان­ ها است. دستاوردهاي حاصل از اين پژوهش نشان مي­دهد كه نشان­ هاي سلطنتي مبتني بر عناصر اسطوره­اي، ديني و ملي ضمن سامان­ بخشي به امور ديواني، شوكت و اقتدار سلطنت را در اذهان توده ها به نمايش مي­ گذاردند.