نكاتي دربارۀ كشف‌المحجوب ابويعقوب سجستاني

Remarks on Abu Ya’qub Sajestani’s Kashf al-Mahjub

اين مقاله بر آن است تا با بررسي و بازكاوي رسالۀ كشف‌المحجوب اثر ابويعقوب سجستاني كه يكي از مهم‌ترين آثار فارسي اسماعيلي به شمار مي‌رود، به برخي از پرسشها و ابهامات دربارۀ آن پاسخ گويد. براي اين منظور نگارنده پنج پرسش اصلي را مطرح كرده و با مروري بر پژوهشهاي انجام گرفته ــ به‌ويژه جديدترين تحقيقات پژوهندگان غربي ــ آنها را نقد و تحليل كرده و كوشيده است تا با ارائۀ شواهد و دلايل كافي، بهترين اظهار نظرها را برگزيند. اين پنج پرسش به‌طور عمده دربارۀ زبان اصلي اثر، مترجم رساله، كامل يا ناقص بودن ترجمه، قرائت «جُستار» يا «جَستار» و تناقض ميان آراء ابويعقوب و منتقدانش پيرامون مسألۀ «تناسخ» است.

By examining and analysing Abu Ya’qub Sajestani’s Kashf al-Mahjub, a very important Isma’ili treatise in Persian, this article intends to address a number of queries and ambiguities about it. To this end, the present writer puts forward five basic questions and, by going over the studies carried out up until now – especially the most recent ones made by Western scholars - endeavours to analyze and evaluate them, opting for the best of them by presenting sufficient reasons. These five questions are mainly concerned with the original language of the work, its translator, the degree of completeness or otherwise of the translation, how the word (جُستار (جَستار is read, and the contradiction between the views of Abu Ya’qub and his critics regarding the problem of تناسخ (metamorphosis).