ريز ازديادي درون‌شيشه‌اي گونه‌اي از اركيد در حال انقراض (Orchis catasetum) توسط پروتوكورم: اثر تنظيم‌كننده‌هاي رشد گياهي و نانو كلات آهن

In vitro micropropagation of an endangered orchid species (Orchis catasetum) through protocorms: the effect of plant growth regulators and iron Nano-chelate

خطر انقراض برخي از گونه‌هاي اركيد را تهديد مي‌كند. در اينجا يك روش كارامد براي تكثير درون‌شيشه‌اي نوعي اركيد در حال انقراض (Orchis catasetum) با استفاده از تنظيم‌كننده‌هاي رشد گياهي و نانوكلات آهن ارايه مي‌شود. پروتوكورم‌ها، به‌عنوان ريزنمونه، بر روي محيط موراشيگ و اسكوگ (MS) حاوي غلظت‌هاي مختلف بنزيل آدنين (BA)، نفتالين استيك اسيد (NAA)، ايندول بوتيريك اسيد (IBA) و نانوكلات آهن كشت شدند. بيشترين باززايي اجسام شبه-‌پروتوكورم (PLBs) (84/18 عدد در گياهچه) از ريزنمونه‌هاي پروتوكورم در محيط كشت حاوي 5/0 ميلي-گرم در ليتر BA همراه با 5/0 ميلي‌گرم در ليتر NAA مشاهده شد. بيشترين تعداد ريشه (94/6 عدد در گياهچه)، طول ريشه (90/178 ميلي‌متر در گياهچه)، تعداد برگ (50/9 عدد در گياهچه) و ارتفاع گياهچه (10/124 ميلي‌متر در گياهچه) در ريزنمونه‌هاي كشت‌شده در محيط MS غني‌شده با 5/0 ميلي‌گرم در ليتر BA همراه با 5/0 ميلي‌گرم در ليتر NAA به‌دست آمد. در ارتباط با اثر نانوكلات آهن، بيشترين ارتفاع گياهچه (79/82 ميلي‌متر در گياهچه)، بيشترين تعداد ريشه (76/4 عدد در گياهچه) و طول ريشه (53/87 ميلي‌متر در گياهچه) در ريزنمونه‌هاي كشت‌شده در محيط MS غني‌شده با 13/0 ميلي‌گرم در ليتر مشاهده گرديد. تعداد اجسام شبه‌-پروتوكورم و تعداد برگ در تيمارهاي نانوكلات آهن نسبت به شاهد افزايشي را نشان ندادند. براي سازگاري، گياهچه‌ها به گلدان‌هاي پرشده با پرليت، خاك‌اره، يونوليت و پوكه معدني به نسبت مساوي، منتقل شدند. گياهچه‌هاي سازگارشده، در گلدان‌هاي حاوي پرليت قرار گرفته و به گلخانه منتقل گرديدند. در شرايط درون‌خاكي، 100 درصد گياهان زنده ماندند و تغيير مورفولوژيكي نسبت به گياهان مادري در آنها مشاهده نشد.

Many orchid species are threatened with the danger of extinction. Here, a protocol was developed for high frequency in vitro multiplication of an endangered orchid, Orchis catasetum using plant growth regulators and iron Nano-chelate. Protocorms, as explants were cultured on Murashige and Skoog (MS) medium fortified with different concentrations of N6-benzyladenine (BA), α-naphthaleneacetic acid (NAA) and indole-3-butyric acid (IBA) either individually or in combination and iron Nano-chelate. A combination of 0.5 mg l-1 BA and 0.5 mg l-1 NAA was found to be suitable for maximum protocorm-like bodies (PLBs) regeneration (18.84/plantlet) from protocorm explants. The maximum number of root (6.94/plantlet) and leaf (9.50/plantlet), also the highest plant height (124.10 mm/plantlet) and root length (178.90 mm/plantlet) were obtained on MS medium supplemented with 0.5 mg l-1 BA a long with 0.5 mg l-1 NAA. Related to the effect of iron Nano-chelate, maximum plant height (82.79 mm/plantlets), maximum root number (4.76/plantlets) and root length (87.53 mm/plantlets) were observed in explants cultured in MS medium enriched with 0.13 mg l-1. Plantlets were transplanted to pots filled with perlite, wood pieces, ionolite and mineral cartridge shell (1:1:1:1), also perlite individually and transferred to the greenhouse. Upon ex vitro transfer, 100% of plants survived.