امكان‌سنجي طراحي و استقرار هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت (ABC) در صنعت بانكداري ايران

پيرو تغييرات محيط تجارت، ناشي از رقابت جهاني و تحولات تكنولوژي، بانك ­ها همانند ساير كسب‌ و‌ كارهاي امروزي، با تقاضاي روزافزون مشتريان براي محصولات و خدمات متنوع مواجه هستند. به اين ترتيب، ضرورت پاسخ­گويي به نياز مشتريان و بقا در اين محيط پويا، پيچيده و بسيار متنوع بازارها، بانك ­ها را وادار مي­ سازد تا به سمت تكنولوژي ­هاي جديد و معرفي صدها محصول و خدمت نوين و غير سنتي روي آورند. مسلم است كه حفظ توانايي حركت در چنين مسيري مستلزم ايجاد ابزارهاي دقيق ­تر براي ارزيابي عملكرد مديران نسبت به گذشته است. به تبع آن، بدون تعيين «حوزه سود» و آگاهي نسبت به وضعيت سودآوري خدمات، محصولات و مشتريان، اتخاذ تصميمات مقتضي جهت كسب موفقيت غير‌ ممكن است؛ لذا به­ منظور كسب موفقيت و دستيابي به راهي دقيق­ تر و به صرفه­ تر براي مديريت پرتفوي خدمات، محصولات و مشتريان، سيستم هزينه ­يابي بر مبناي فعاليت به ­عنوان سيستمي كه قادر است تا علاوه بر ارزش گذاري، اطلاعات صحيح و به­هنگام در خصوص ارزش­افزايي فعاليت­ها و شناسايي فعاليت­هاي فاقد ارزش افزوده تامين نمايد و درنتيجه موجبات ارتقاي عملكرد و سودآوري شركت­ها را فراهم سازد، به بانك­ها معرفي شدند. اهميت پياده­ سازي چنين سيستمي محقق را بر آن داشت تا با مطالعه وضعيت كنوني هزينه ­يابي در صنعت بانكداري كشور و بررسي شرايط، الزامات پياده­ سازي سيستم هزينه ­يابي بر مبناي فعاليت در صنعت نامبرده، به اين سوال پاسخ دهند كه آيا طراحي و استقرار هزينه‌يابي بر مبناي فعاليت در بانك­هاي كشور امكان­پذير است يا خير؟ به اين ترتيب، در اين پژوهش پس از كسب شناخت نسبت به وضعيت هزينه­ يابي موجود در بانك­ ها و تاييد امكان استقرار هزينه ­يابي بر مبناي فعاليت در بانك ­ها از ديدگاه صاحبنظران و خبرگان اين صنعت، طرحي براي استقرار اين سيستم در بانك­ هاي كشور ايران ارائه شد.