بحران نظريّه‌پردازي در روابط بين‌الملل؛ بستري مساعد براي انديشه‌ورزي اسلامي

استدلال اصلي اين مقاله بر اين مبنا استوار است كه نظريّه ­هاي كلان روابط بين ­الملل از تحليل بسياري از ابعاد و زواياي موضوعات فرازماني و فرامكاني (جنگ و صلح) و همچنين دغدغه‌هاي جديد (مشكلات محيط زيستي، شيوع بيماري­هاي واگيردار، ماهيّت جنگ­هاي آينده و وضعيّت قربانيان درآن و ...) بازمانده ­اند. اين موضوع سبب شده است تا جهان‌بيني‌هايي شكل گيرند كه اساس مساله شناخت در روابط بين ­الملل را به چالش كشند. رويكردهاي اخير، وضع موجود را يا به اين دليل كه وضعيّت مطلوب نبوده و يا ارتباط مستقيمي با قدرت دارد؛ نپديرفته و عملاً باعث ايجاد خلأ در نظريّه­ پردازي براي رشته روابط بين ­الملل گشته ­اند. در اين بين، انديشمندان دين مبين اسلام، با طراحي واقعيّت­ هاي صحنه روابط بين­ الملل، امكان نظريّه‌پردازي اسلامي براي روابط بين ­الملل را در اخذ مواضع متعادل اسلامي بين دو طيف واقع‌گرايي و آرمان‌گرايي مي­ دانند. اسلام، براي انسان اين هويّت را قائل گرديده است تا صحنه روابط بين ­الملل را بدون هيچ‌گونه تأثير و تأثر از ملاحظات قدرت بشناسد و منابع شناخت از عقل گرفته تا وحي و فقه را در راستاي تأمين عدالت و سعادت انسان و جامعه معرفي نمايد.