نمادهاي حماسة عاشورا در شعر معاصر پارسي و عرب

حماسة عاشورا در سال 61 هجري قمري، برشي فاخر، مانا، مقدس و رهايي‌بخش بوده كه هيچ رخدادي در تاريخ انسان از زواياي گوناگون قابل قياس با آن نيست. مظلوميت، پاكي و پيراستگي، حقانيت، خدايي بودن، اخلاص، آزادگي، دليري، فداكاري، شوريدگي و شرايط عطش و آتش و قحط آب و محروميت كودكان و اندك بودن ياران امام حسين7 از سويي و وارونة اين ويژگي­ها در جبهة مقابل از ديگر سو، نمايه­اي زيبا و پرجاذبه از عاشورا نمايان ساخته كه بنا‌به گفتار سالار شهيدانش، ياراني وفاپيشه­تر و بهتر از آنان سراغ نداشته و به گزارش قافله‌سالار اسيرانش: «به خدا جز زيبايي نديدم». اين حماسة بشكوه به نمادهايي ارزشمند شهره گرديده كه هنر و ادب جوامع مسلمان و مؤمنان و آزادگان غيرمسلمان را زينت مي­بخشد. نمادهاي عاشورا به سه گونه تقسيم مي­شوند: نمادهاي مادي و طبيعي مانند: آيينه، خورشيد، آب، شير، گل­هاي سرخ (شقايق، لاله، ارغوان) و... نمادهاي ديني و آييني چونان: ثارالله، ذبيح، ذبح عظيم، سربه‌داري و اناالحق، مظلوميت و پيروزي خون بر شمشير و ... و نماد اسطوره­اي همانند سياوش، ققنوس، عنقا، مجنون و ليلي، قيصر، يوسف، گرگ و... . در مقاله حاضر از نمادهاي طبيعي يادشده سخن رفته است، صفا، نورانيت و سترگي، عطش و ايثار، دليري و شهادت‌پيشگي و خلاصه، جلوه ­هاي معنوي، حماسي و ارزشي در حماسة جاويد كربلا از نگاه شعر معاصر پارسي و عربي، به گونه ­اي تطبيقي بيان شده است.