وحدت مذهبي ايرانيان در دورة صفوي

تشكيل حكومت صفويه در ايران، به دليل تأثير تعيين‌كننده‌اش بر سرنوشت ايران، سرزمين‌هاي اسلامي و معادلات جهاني، مهم‌ترين واقعه‌اي بود كه در سال‌هاي آغازين قرن دهم هجري در تاريخ جهان رخ نمود. بيش از آنكه شاه‌اسماعيل صفوي در سال 907 هجري قمري تاج شاهي بر سر نهد و مذهب اثني‌عشري را مذهب رسمي ايران اعلام كند، سرزمين ايران عرصة كشمكش‌هاي متوالي مدعيان قدرت بود. در طول قرن‌هايي كه از يورش مغول مي‌گذشت، اين سرزمين همچنان از دستيابي به استقلال و وحدت ارضي، و پيرو آن، هويت مستقل سياسي محروم مانده بود. مقارن با روي كار آمدن صفويه، ازبكان در شرق، و عثماني‌ها در غرب ايران فرمان مي‌راندند و هر دو درصدد گسترش نفوذ خود در سرزمين ايران بودند و اگر قدرت نيرومندي روي كار نمي‌آمد، چه‌بسا ايران در متصرفات ازبكان و عثماني‌ها ادغام مي‌شد و براي هميشه از كسب استقلال بي‌نصيب مي‌ماند. در چنين هنگامه‌اي، تشكيل دولت صفوي و گسترش قلمرو نفوذ آن تا مرزهاي شناختۀ ايران، حيات دوباره‌اي به اين كشور بخشيد و با پي‌ريزي استقلال سياسي و مذهبي آن، زمينۀ شكل‌گيري وحدت ملي را در ايران فراهم آورد.