بازتاب اسطوره و كيش ماني بر مسيحيّت

ماني يكي از پيامبران ايران باستان است كه دين گنوسي و جهان شمول مانويّت را پايه‌گذاري كرد. او در 14 آوريل 216 ميلادي از پدري اهل همدان و مادري اشكاني در آسورستان بين النّهرين به دنيا آمد. او از زمان جواني زندگيش را وقف تبليغات مانويّت كرد. تا سال 277 با تلاش‌هاي ماني اين آيين به خاطر سازماندهي مناسب و سيستم تعليماتي كه قابل سازگاري با هر فرهنگي بود، توانست در غرب به سوريه، عربستان، بالكان، آفريقا، اسپانيا، ايتاليا و... گسترش يافته و در شرق تا اقيانوس هند و درياي چين برسد. سرانجام موفقيّت هاي ماني، موبدان زرتشتي را چنان نگران كرد كه بهرام شاه را تحريك كردند و وي نيز ماني را زنداني كرد. با اين وجود زماني كه او در سنّ شصت سالگي در زندان درگذشت، كتاب‌هاي زيادي تأليف كرده و آييني جهاني را پايه‌گذاري كرده بود كه پيروان زيادي در سراسر جهان داشت. يكي از اين افراد آگوستين قدّيس است كه حدود ده سال از نيوشانهاي مانوي بود. امّا حتّي پس از پذيرفتن مسيحيّت نيز ثنويّت مانوي را نگه‌داشت. هدف مقاله اين است كه با توجّه به آثار تاريخي، فلسفي و سياسي ثابت كند آگوستين از جهان‌بيني مانوي براي پي‌ريزي شالودة فلسفه سياسي خود استفاده كرد.